NR 72

PRACA DOKTORSKA

/streszczenie/

STĘŻENIE INTERLEUKINY-8 W MOCZU U CHORYCH Z POWIERZCHOWNYM NOWOTWOREM PĘCHERZA MOCZOWEGO LECZONYCH PRZEZCEWKOWĄ ELEKTRORESEKCJĄ ORAZ CHEMIOTERAPIĄ DOPĘCHERZOWĄ
Marian Bihun

Rak pęcherza moczowego jest częstym nowotworem dróg moczowych (70%), zaś roczny wzrost zapadalności w skali światowej wynosi 3-5% (około 170 000 nowych przypadków rocznie). U mężczyzn w USA jest czwartym co do częstości występowania po raku płuc, prostaty i okrężnicy. W Europie zajmuje piątą pozycję po rakach wymienionych powyżej i raku żołądka. Rak pęcherza moczowego jest u mężczyzn przyczyną zgonu pięć razy częściej niż u kobiet .
Wśród przyczyn zwiększonej zachorowalności na raka pęcherza moczowego na pierwszym miejscu wymienia się palenie tytoniu. Za drugą istotną przyczynę uważa się związane z miejscem pracy czynniki rakotwórcze, dla których narządem docelowym jest pęcherz moczowy.
Mimo stałego doskonalenia metod diagnostycznych i leczniczych, a także ustalonych na podstawie doświadczenia klinicznego korelacji między wielkością guza pierwotnego, mnogością jego ognisk, głębokością naciekania ściany, jego budową histologiczną oraz stopniem histologicznej złośliwości (grading), największą trudność stanowi przewidywanie wystąpienia ewentualnych wznów - zarówno co do czasu jak i częstości wystąpienia .
Wśród różnych koncepcji udoskonalania zarówno kontroli leczenia jak i ewentualnego przewidywania wystąpienia wznowy pojawiła się propozycja oceny stężenia w moczu interleukiny-8. Jest ona polipeptydem produkowanym przez komórki nowotworowe wywodzące się z nabłonka przejściowego dróg moczowych. Jej wytwarzanie jest stymulowane przez interleukinę-1-beta oraz TNF uwalniane z uszkodzonych tkanek . Tak więc stężenie interleukiny-8 w moczu może być biologicznym markerem guza pierwotnego, resztkowego - po przezcewkowej elektroresekcji nowotworu czy ewentualnej wznowy. W piśmiennictwie przedstawiono próby oceny stężenia interleukiny-8 w moczu jako markera skuteczności BCG terapii w leczeniu powierzchownych guzów pęcherza moczowego .

Cel pracy:
Celem pracy jest próba oceny wartości stężenia interleukiny-8 w moczu chorych z powierzchownym nowotworem pęcherza moczowego jako biologicznego markera efektywności leczenia chemioterapią dopęcherzową.
W tym celu:
- oceniono stężenie interleukiny-8 w grupie 12 osób (grupa kontrolna) bez nowotworu ,
- oceniono stężenie interleukiny-8 w moczu chorych z powierzchownym rakiem pęcherza moczowego przed i po zabiegu endoskopowym TURT,
- oceniono następnie wpływ chemioterapii dopęcherzowej na stężenie interleukiny-8 moczu po 4 i 9 wlewkach,
- oceniono wpływ wyżej wymienionego leczenia na częstość pojawiania się wznów w zależności od wieku, płci, mnogości zmian nowotworowych, stopnia histologicznej złośliwości (G), budowy histopatologicznej nowotworu, lokalizacji guza w pęcherzu oraz współistniejącego zakażenia moczu,
- oceniono statystycznie swoistość i czułość interleukiny-8 jako markera biologicznego w powierzchownym raku pęcherza moczowego i jego przydatność praktyczną w monitorowaniu leczenia dopęcherzową chemioterapią.

Materiał i metoda:
Badaniem objęto 54 pacjentów z powierzchownym rakiem pęcherza moczowego (Tis, T1) bez przerzutów węzłowych i narządowych i stopniu histologicznej złośliwości G1-G2, w wieku 43-88 lat (średnio 65,5 lat) - 42 mężczyzn w wieku 43 - 81 lat (średnio 62 lata) i 12 kobiet w wieku 62-88 lat (średnio 70 lat). Grupę kontrolną stanowiło 12 osób - 10 mężczyzn w wieku 23-77 lat (średnio 50 lat) i 2 kobiety w wieku 26- 41 lat (średnio 33,5 lat), u których wykluczono choroby nowotworowe, schorzenia układowe, stany zapalne oraz zakażenie układu moczowego.
Rozpoznane guzy pęcherza moczowego usuwano drogą przezcewkowej elektroresekcji w znieczuleniu lędźwiowym podpajęczynówkowym uzupełnionym nasiękowym znieczuleniem (1% roztworem Lignocainy) nerwu zasłonowego po stronie operowanej u chorych z lokalizacją guza na bocznych ścianach pęcherza . Skrawki guza po wypłukaniu z pęcherza ewakuatorem Ellika i utrwaleniu w roztworze formaliny przesyłano do badania histologicznego. Stopień zaawansowania (stagging), określano zgodnie z systemem TNM, stopień histologicznej złośliwości (grading) zgodnie z systemem WHO .
Leczenie chirurgiczne uzupełniano dopęcherzowymi instylacjami 50 mg Adriblastyny rozpuszczonej w 50 ml fizjologicznego roztworu soli trwającymi każdorazowo 60 minut, wykonywanymi przez 6 miesięcy po zabiegu, początkowo 1 raz w tygodniu przez miesiąc, następnie co 4 tygodnie.
W okresie leczenia czterokrotnie oznaczano stężenie interleukiny-8 w moczu - przed leczeniem operacyjnym, przed pierwszą instylacją dopęcherzową Adriblastyny , następnie po upływie miesiąca oraz po zakończeniu leczenia. Oznaczeń dokonywano w próbkach świeżego moczu pobranego od pacjenta metodą chemiluminescencyjną przy użyciu testu IMMULITE IL-8 firmy Bierman GmbH DPC.
Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej testem ANOVA Friedmana oraz testem U Manna-Whitneya, gdyż rozkład stężeń interleukiny-8 odbiegał od normalnego. Korzystając z programu EPI INFO VERSION 5,01b wyznaczono progi odcięcia, iloraz szans i ryzyko względne wystąpienia wznowy dla stężeń interleukiny-8 w moczu chorych na poszczególnych etapach leczenia.
Przyjęto poziom istotności statystycznej p(?)<0,05.

Wyniki i omówienie:
W rozpatrywanej grupie chorych z powierzchownym rakiem pęcherza moczowego pojedyncze guzy stwierdzono u 26 (48,15%) mężczyzn i 8 (14,81%) kobiet, mnogie u 16 (29,63%) mężczyzn i 4 (7,41%) kobiet.
Histopatologicznie wyróżniono 44 (81,48%) guzy brodawczakowate pęcherza moczowego i 10 (18,52%) guzów niebrodawczakowatych. Stopień histologicznej złośliwości określono w 23 (42,59%) guzach na G1, a w 31 (57,41%) na G2.
U 35 (64,82%) chorych guz nowotworowy zlokalizowany był na bocznych ścianach pęcherza moczowego, a u 7 (12,96%) w jego dnie, natomiast u 12 (22,22%) w trójkącie pęcherza.
U 6 (11,11%) mężczyzn i 2 (3,70%) kobiet w trakcie obserwacji utrzymywało się przewlekłe zakażenie moczu.
U 16 chorych (15 mężczyzn i 1 kobiety) po upływie 6 miesięcy od przezcewkowej elektroresekcji guza/guzów stwierdzono wznowy (29,63%).
Uzyskane wyniki stężeń interleukiny-8 w moczu wykazują 100-krotnie wyższe jej stężenie w moczu chorych z rozpoznanym powierzchownym rakiem pęcherza moczowego niż w moczu pacjentów grupy kontrolnej. Porównując między sobą grupy chorych z powierzchownym rakiem pęcherza moczowego leczonych przezcewkową elektroresekcją i dopęcherzową chemioterapią , ze wznową i bez wznowy, w oparciu o analizę statystyczną w drugiej grupie stwierdzono znamienny statystycznie spadek stężenia interleukiny-8 w moczu w trakcie leczenia. Obserwowany w grupie chorych ze wznową wzrost stężenia interleukiny-8 w moczu nie nosił cech znamienności statystycznej.
Analiza porównawcza grup chorych ze wznową i bez wznowy raka pęcherza moczowego w zależności od czynników takich jak: wiek, płeć, mnogość zmian nowotworowych w pęcherzu moczowym, stopień histologicznej złośliwości, budowa histologiczna guza/guzów, lokalizacja w pęcherzu oraz współistnienie zakażenia dróg moczowych wykazała u chorych bez wznowy istotny statystycznie spadek stężenia interleukiny-8 w moczu. W grupie chorych ze wznową, mimo prowadzonego leczenia, obserwowano wzrost stężenia interleukiny-8 w moczu, nie mający jednak cech znamienności statystycznej. W oparciu o test U Manna-Whitneya, porównując w każdym punkcie czasowym obie grupy, stwierdzono jednorodność grup przed TURT i po TURT oraz niejednorodność grup po 4 i 9 wlewkach ADR (pod względem stężenia interleukiny-8 w moczu), gdyż chorzy ze wznową mieli znacznie wyższe stężenie interleukiny-8 w moczu. Jedynie w przypadku guzów pojedynczych i o niskiej złośliwości (G1) różnice istotne statystycznie między grupami ze wznową i bez pojawiły się już po TURT.

Wnioski:
Uzyskane wyniki pozwalają na sformułowanie następujących wniosków:
1. Jako niespecyficzny marker biologiczny dla powierzchownego raka pęcherza moczowego stężenie interleukiny-8 w moczu może być użytecznym miernikiem wyprzedzającym wznowę cystoskopową oraz pozwalającym na monitorowanie leczenia po przezcewkowej elektroresekcji i dopęcherzowych wlewkach Adriblastyny.
2. Stężenie interleukiny-8 w moczu chorych z powierzchownym nowotworem pęcherza moczowego leczonych przezcewkową elektroresekcją i dopęcherzowymi wlewkami Adriblastyny, bez wznowy, wykazuje istotny statystycznie spadek w stosunku do chorych, u których wystąpiła wznowa.
3. Interleukina-8 jest markerem biologicznym, którego swoistość dla wznów powierzchownego raka pęcherza moczowego wynosi 97,37% a czułość 62,50%.
4. Spadek stężenia interleukiny-8 w moczu towarzyszący brakowi wznowy zezwala na ograniczenie częstości badań cystoskopowych w zależności od wysokości progu stężenia interleukiny-8 w moczu po kolejnych etapach leczenia i kształtuje się następująco:
a/ 740 pg/ml po przezcewkowej elektroresekcji guza,
b/ 560 pg/ml po 4 wlewkach Adriblastyny,
c/ 310 pg/ml po 9 wlewkach Adriblastyny
co oznacza możliwość zrezygnowania z kontrolnej cystoskopii przy wartościach równych lub mniejszych od wysokości progu.
5. Wysoki stopień złośliwości histopatologicznej guza, jego wieloogniskowość, lokalizacja w okolicy trójkąta pęcherza moczowego lub jego dna, a także żeńska płeć, to czynniki wpływające na większą dynamikę spadku stężenia interleukiny-8 w moczu u chorych, u których nie stwierdzono wznowy.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 
Nowa rola znanych patogenów

W ciągu ostatnich 25 lat wykryto około 30 nowych drobnoustrojów i chorób infekcyjnych, z których najbardziej znane to wirus HIV powodujący AIDS, wirus C hepatitis, Legionella pneumofilia powodująca legionellozę, Helicobacter pylori mający związek z chorobą wrzodową, wyjątkowo groźny wirus Ebola, szczepy enteropatogenne Ebola coli czy szczepy gronkowca złocistego z nową toksyną. Rola tych drobnoustrojów niewątpliwie będzie wzrastać.
Jednocześnie udokumentowano związek zakażeń niektórymi wcześniej znanymi drobnoustrojami z chorobami niezakaźnymi. Wyjątkowo ciekawym drobnoustrojem w tej grupie jest Chlamydia pneumoniae, jedna z trzech znanych bakterii rzędu Chlamydiales. Pozostałe to Chlamydia psittaci będąca czynnikiem etiologicznym "atypowych" zapaleń płuc charakteryzujących się 1-2 tygodniowym okresem wylęgania oraz nieproporcjonalnie małymi zmianami osłuchowymi do zmian w rtg płuc z towarzyszącymi uogólnionymi bólami mięśniowymi objawami ze strony przewodu pokarmowego (często powiększenie wątroby i śledziony). Powikłaniem tego zakażenia bywa zakrzepowe zapalenie żył. Natomiast zakażenie Chlamydia trachomatis z okresem wylęgania 3-4 tyg. Manifestuje się nie tylko zakażeniem dróg moczowo płciowych i zakażeniami okołoporodowymi lecz również przebiega jako zapalenie stawów, zapalenie opon mózgowo rdzeniowych, rumień guzowaty, Z.Reitera, zaobserwowano związek tego zakażenia z astmą oskrzelową u 30% dzieci, które przebyły to zakażenie w okresie noworodkowym stwierdzono objawy astmy oskrzelowej w wieku przedszkolnym.
Wszystkie trzy rodzaje bakterii charakteryzują się tym, iż są bezwzględnymi pasożytami wewnątrzkomórkowymi, posiadają zarówno DNA jak i RNA, posiadają 2 formy cyklu rozwojowego tzn. pozakomórkowe ciałko elementarne oraz wewnątrzkomórkowe ciałko siatkowate, co ma istotną rolę w patogenezie zakażeń wywołanych tymi drobnoustrojami. Chlamydia pneumoniae jest Gram ujemną bakterią powodującą zakażenia szerzące się endemicznie i epidemicznie przenoszone bezpośrednio z człowieka na człowieka. Możliwe są częste reinfekcje. Większość publikacji zalicza Chlamydia pneumoniae do trzech najczęstszych czynników etiologicznych zapaleń płuc obok Streptococcus pneumoniae oraz Mycoplasma pneumoniae.
Prawdopodobnie większość populacji przechodzi infekcje 23 razy w życiu. Epidemie występują co 4-5 lat. Okres wylęgania wynosi 2-4 tyg. Zakażenie przebiega początkowo pod postacią infekcji górnych dróg oddechowych; występuje ból gardła, chrypka, po kilku dniach kaszel, wzrost temperatury obserwuje się tylko w pierwszych dniach choroby. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się miernego stopnia podwyższenie OB I CRP, Leukocytoza jest w normie. Jeżeli rozwija się zapalenie płuc, ma ono charakter "atypowego" zapalenia. Cięższy przebieg obserwuje się w przypadku zakażeń mieszanych, gdy współistnieje zakażenie Streptococcus pneumoniae.
Zakażenia Chlamydia pneumoniae należy różnicować z zakażeniami pozostałymi chlamydiami oraz Mycoplasma pneumoniae i Legionella pneumophilia. Najistotniejszą cechą tego zakażenia jest możliwość przechodzenia w infekcje przewlekłe pomimo łagodnego czy nawet bezobjawowego przebiegu. Wieloośrodkowe badania wykazały związek zakażenia z chorobą wieńcową, miażdżycą, tętniakiem aorty brzusznej, sarkoidozą , astmą oskrzelową, z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, rakiem płuc, chorobą Alzheimera, stwardnieniem rozsianym. Trwają badania potwierdzające rolę tego zakażenia oraz w przypadku schorzeń układu krążenia badania mające na celu ustalenie skuteczności leczenia choroby wieńcowej wybranym antybiotykiem (ROXIS study, badanie ACADEMIC czy rozpoczęte w 2000 roku Wizard trial). Wstępne wyniki tych badań są zachęcające.

Rola zakażeń Chlamydia Pneumoniae w chorobach układu oddechowego: 
1/ Czynnik etiologiczny "atypowego" zapalenia płuc, którego przebieg zależny jest od okresu zakażenia i stanu immunologicznego organizmu. W 50% są to zakażenia mieszane, przebiegające ciężej.
2/ Zaostrzenia astmy oskrzelowej i POChP. Zarówno u dorosłych jak i u dzieci możliwe jest poprzez produkcję specyficznych IgE, bezpośrednie uszkadzanie nabłonka, indukcję nadreaktywności oskrzeli (LPS), infekcję mięśni gładkich w ścianach naczyń oraz indukcję patologii limfocytów T. W badaniach u chorych z POChP udokumentowano związek częstotliwości serologicznych dowodów zakażenia z ciężkością postaci choroby (46-71% chorych ma serologiczne dowody przewlekłego zakażenia). Podwyższony poziom p/ciał anty Chlamydia psittaci i Chalmydia pneumoniae stwierdzono też w sarkoidozie i raku płuc (53% chorych na raka płuc było zakażonych Chlamydia pneumoniae).

Rola zakażeń Chlamydia pneumoniae w chorobach układu krążenia

Podwyższony poziom przeciwciał anty Chlamydia pneumoniae w klasie IgG i IgA stwierdzono też u chorych z zawałem serca i chorobą niedokrwienną.

Rola Chl;amydia pneumoniae 
w powstawaniu miażdżycy
akażenie C. pneumoniae
ˇ
Płuca
ˇ
Przetrwałe zakażenie w makrofagach
ˇ‹Czynniki ryzyka
Indukcja procesu miażdżycowego

Diagnostyka zakażeń tym drobnoustrojem jest trudna, hodowla ma ograniczone zastosowanie, podobnie jak wykrywanie antygenów. Z badań serologicznych stosuje się odczyn ELISA wykrywający obecność przeciwciał w klasie IgG i IgM oraz odczyn mikroimmunofluorescencji wykrywający przeciwciała w klasie IgG, IgM oraz IgA.
Zakażenie pierwotne charakteryzuje się poziomem IgM> 1:16 lub 4-krotnym wzrostem miana IgG. Zakażenie kolejne daje 4-krotny wzrost miana IgG i/lub IgA. Wartości kształtują się wtedy następująco: IgG>1:512, IgA>1:256. W zakażeniu przewlekłym natomiast wartości IgG są większe od 1:16 i mniejsze od 1:512 a wartości IgA są większe od 1:16 i mniejsze od 1:256.
Leczenie
Skuteczne są antybiotyki z grupy makrolidów i tetracyklin oraz niektóre fluorochinolony. Leczenie należy konsekwentnie prowadzić 14-21 dni. Warto chyba pomyśleć o tego typu infekcji u pacjentów, u których w wywiadzie poprzedzającym zawał, zaostrzenie choroby wieńcowej czy rozwój objawów astmy występowały objawy infekcji przypominającej zakażenie Chlamydia.

Bronisława Szlauer

************************************** 
I N F O R M A C J E K A D R O W E

Nowi ordynatorzy
Grudzień br. był miesiącem obfitującym w konkursy na stanowisko ordynatorów oddziałów: ginekologiczno-położniczego- wybrany został dr n.med. Bogdan Zasada, II oddziału chorób płuc i gruźlicy - wybrany lek. Jerzy Zientek, oddziału neonatologicznego- ordynatorem została lek. Inez Scherle. Ponownie ordynatorami zostali wybrani lek. Tadeusz Dzielski - I oddz. chorób wewnętrznych , dr n.med. Grzegorz Łaskawiec- III oddz. chorób wewnętrznych. Funkcję ordynatora na oddz. chirurgii ogólnej wykonuje p.o. dr n.med. Stanisław Mikołajczyk. Konkurs na stanowisko ordynatora oddz. urologii został przesunięty na rok 2002 a do tego czasu funkcję tę będzie nadal pełnił dr n.med. Marian Bihun.
Redakcja "Wiadomości ..." składa gratulacje życząc wszelkiej pomyślności w życiu zawodowym i osobistym. 
Chcemy przybliżyć Państwu sylwetki nowych Ordynatorów, którzy rozpoczęli pracę z dniem 01.01.2002 r, , poprzez podanie kilku informacji.

Dr n.med. Bogdan Zasada, 
żonaty, dwoje dzieci. Absolwent Policealnego Studium Ochrony Środowiska w Chorzowie, studia medyczne ukończył w 1981 roku na Wydziale Lekarskim ŚlAM w Katowicach. Staż podyplomowy odbył w I Katedrze i Klinice Położnictwa i Ginekologii w Bytomiu, gdzie został następnie zatrudniony. Do 1986 roku pracował również w Por.Rej. OPD i Higienie Szkolnej. W latach 1986-1989 pełnił funkcję z-cy a następnie kierownika lecznictwa specjalistycznego ZOZ w Bytomiu. Specjalizację I0 w zakresie poł. i gin. uzyskał w 1985 roku, II0 w roku 1990, pracę doktorską " Ocena stanu mikrobiologicznego układu płciowego kobiet niepłodnych ze szczególnym uwzględnieniem kolonizacji chlamydia trachomatis" obronił w 1996 roku.
Opublikował 9 prac w zagranicznych i krajowych czasopismach naukowych oraz 17 prac i streszczeń w zagranicznych i krajowych materiałach zjazdowych. Członek Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego i Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej. Współzałożyciel Fundacji "Macierzyństwo" działającej na rzecz Kliniki i Szpitala, od 1998 roku Prezes Zarządu Fundacji. Kierownik specjalizacji I0 w zakresie położnictwa i ginekologii.

Lek med. Jerzy Zientek,
Żonaty, dwoje dzieci. Urodzony w Cieszynie, mieszkaniec Wisły. W roku 1990 ukończył studia medyczne na Wydziale Lekarskim ŚlAM i staż podyplomowy w ZOZ w Cieszynie. Został zatrudniony jako mł.asystent w ZOZ Cieszyn i OPD Cieszyn i Skoczów, od 01.01.1992 roku zatrudniony na II oddz. chorób płuc i gruźlicy ZOZ Cieszyn. W 1993 roku zatrudniony w PP "Celma-Goleszów" oraz OPD Wisła. Specjalizację I0 w zakresie chorób wewnętrznych uzyskał w roku 1995 podejmując równocześnie obowiązki asystenta na II oddz. chorób płuc i gruźlicy. Specjalizację II0 uzyskał w 1998 r, został mianowany st. asystentem, od 01.12.1998 roku był z-cą ordynatora na tymże oddziale. Uczestniczył w szkoleniach zorganizowanych przez Towarzystwo Ftyzjopneumonologiczne, od 1999 roku jest z-cą przewodniczącego Oddziału Terenowego Związku Zawodowego Lekarzy.

Lek.med. Inez Scherle,
mężatka, dwoje dzieci. Urodzona w Cieszynie, tutaj kończyła Liceum Ogólnokształcące. W roku 1966 ukończyła AM w Poznaniu, podjęła pracę w szpitalu Miejskim w Gorzowie Wlk. Na oddziale dziecięcym biegunkowym pracowała do 1974 roku, w 1975 r. została mianowana na stanowisko Kierownika Działu Medycyny Szkolnej Wojewódzkiej Przychodni Matki i Dziecka. Od 01.04.1983 roku rozpoczęła pracę jako st. asystent na oddziale noworodków ZOZ Cieszyn, od 1984 r. pracowała jako z-ca ordynatora tego oddziału. Specjalizację I0 w zakresie pediatrii uzyskała w 1972 roku, II0 w zakresie neonatologii w 1990r. W 1987 roku ukończyła kurs w zakresie neurologii dziecięcej, w 1990 r. z diagnostyki sonograficznej noworodków i małych dzieci organizowany przez Instytut Matki i Dziecka w Warszawie. Na przełomie lat 1992/1995 ukończyła 4-letni kurs ordynatorski zdobywając wiedzę w zakresie: wybranych zakażeń u dzieci z okresu ciążowo-okołoporodowego, neurologii dziecięcej, gastroenterologii i schorzeń układu pokarmowego, kardiologii i wad wrodzonych serca oraz chorób układu krążenia u dzieci, alergologii i immunologii i schorzeń ukł. oddychania, wrodzonych niedoborów immunologicznych, neurologii i schorzeń ukł. nerwowego , rehabilitacji wczesnodziecięcej, schorzeń dzieci okresu noworodkowego i wczesnoniemowlęcego, intensywnej opieki pediatrycznej, postępowania w nagłych przypadkach w pediatrii , nefrologii i urologii. Zajmowała się również promocją karmienia naturalnego, co w efekcie zaowocowało nadaniem Szpitalowi Śląskiemu tytułu "Szpital przyjazny dziecku".
(red)
* * *
W wyniku przeprowadzonego konkursu na stanowisko Pielęgniarki Oddziałowej Oddz. Urologii została wybrana Małgorzata Szturc-Szmul. Składamy gratulacje i życzymy powodzenia.
* * *
Doktoraty

Lek. Marian Bihun obronił pracę doktorską otrzymując tytuł dr. nauk medycznych. Gratulujemy.

* * *
Specjalizacje

Lek. Elżbieta Belon uzyskała II0 specjalizacji w zakresie ortodoncji, lek.lek. Magdalena Bieszczanin i Ruta Stencel-Pelar uzyskały II0 specjalizacji w zakresie pediatrii , lek.lek. Aleksandra Tochowicz i Ilona Gołębiowska II0 specjalizacji w zakresie chorób wewnętrznych, lek. Joanna Swakoń uzyskała I0 specjalizacji w zakresie ginekologii i położnictwa.
Kurs specjalistyczny z zakresu resuscytacji krążeniowo - oddechowej ukończyły pielęgniarki Aurelia Stryczek i Halina Wenglorz. 
Redakcja "Wiadomości..." składa gratulacje życząc wszelkiej pomyślności w życiu osobistym i zawodowym.

* * *
Zgodnie z Art. 941, Dz.U. nr 128, poz.1405, Dział Służb Pracowniczych , jako przedstawiciel pracodawcy, został zobowiązany do pisemnego poinformowania pracowników o nowym rozdziale KODEKSU PRACY dotyczącym Równego traktowania kobiet i mężczyzn

Art.183a
§ 1. Kobiety i mężczyźni powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
§ 2. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, ze względu na płeć.
§ 3. Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy występują dysproporcje w zakresie warunków zatrudnienia na niekorzyść wszystkich lub znacznej liczby pracowników jednej płci, jeżeli nie mogą one być obiektywnie uzasadnione innymi względami niż płeć. 
Art.183b
§ 1. Za naruszenie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracowników ze względu na płeć, którego skutkiem jest w szczególności:
1/ odmowa nawiązania lub kontynuowania stosunku pracy,
2/ niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,
3/ pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe,
chyba że pracodawca udowodni, że kierował się innymi względami.
§ 2. Nie narusza zasady równego traktowania 
równego traktowania kobiet i mężczyzn odmowa pracodawcy nawiązania stosunku pracy uzasadniona potrzebą świadczenia określonej pracy- ze względu na jej rodzaj lub warunki wykonywania- wyłącznie przez pracowników jednej płci.
§ 3. Nie narusza zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn stosowanie środków, które różnicują sytuację prawną pracowników ze względu na ochronę macierzyństwa. Nie stanowią także naruszenia tej zasady działania podejmowane przez określony czas zmierzające do wyrównywania szans pracowników obu płci poprzez zmniejszanie, na korzyść pracowników jednej płci, rozmiaru faktycznych nierówności, w zakresie określonym w art.183a §1.
Art.183c. 
§1. Pracownicy, bez względu na płeć, mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.
§2. Wynagrodzenie, o którym mowa w §1, obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej i w innej formie niż pieniężna.
§3. Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.
Art.183d
Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż najniższe wynagrodzenie za pracę i nie wyższe niż sześciokrotność tego wynagrodzenia.

Art. 183e
Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. 
przez pracodawcę stosunku bez wypowiedzenia.

**************************************
Posiedzenie Śląskiego Oddziału PTD w Cieszynie

W dniu 21.11.2001 r o godz. 10.00 w sali konferencyjnej budynku głównego filii UŚ w Cieszynie odbyło się naukowo-szkoleniowe spotkanie Oddziału Śląskiego Towarzystwa Dermatologicznego, zorganizowanego przez 
p. Ordynator Annę Ziajkę-Paluch i jej zespół.
Spotkanie prowadziła dr hab.med. Ligia Brzezińska - Wcisło, Przew. Oddz. Śląskiego PTD, która zasiadała przy stole prezydialnym wraz z prof.dr. hab. med. Andrzejem Frankiem (Katedra i Zakład Biofizyki Lekarskiej Śl.AM Katowice) , sekretarzem Oddziału dr. n.med. Anną Lis oraz lek. Anną Ziajką-Paluch.
Spotkanie zgromadziło wielu dermatologów z całego Śląska, ordynatorów i asystentów. Została zaproszona również Dyrekcja naszego zakładu a dyr Jan Kawulok, podczas swojego wystąpienia, zapoznał zebranych z historią Szpitala Śląskiego , jego strukturą , ilością hospitalizowanych /w tym pacjentów oddziału dermatologicznego/. 
Inauguracyjny wykład - "Wspomaganie gojenia owrzodzeń metodami fizyki medycznej" przedstawił prof. A. Franek . Firmy farmaceutyczne: SERVIER Polska i SHERING-PLOGH nawiązały do tematu wystąpienia a następnie wszyscy obecni zapoznali się z klinicznymi przypadkami hospitalizowanymi w oddziale dermatol. Szpitala Nr 2 w Cieszynie przedstawionymi przez lek.lek.: Annę Ziajkę-Paluch, Mohammada Khalila, Elżbietę Rutkowską i Renatę Rusnok-Kajor. Wystąpienia ilustrowane zdjęciami obrazowały kolejne etapy leczenia, wzbudziły zainteresowanie i dyskusję wśród słuchaczy.
W części nienaukowej zebrani zostali ugoszczeni napojami, drobnymi ciasteczkami i kanapkami a nawet gorącym daniem. Organizator- Anna Ziajka-Paluch zebrała gorące podziękowania dla swojego zespołu i wyrazy podziwu ze strony Przewodniczącej PTD, która stwierdziła, że teraz już wie , gdzie odbędzie się następne spotkanie PTD.
Danuta Błahut_Zaleska

**************************************

Z E B R A N I E D Y R E K C Y J N E
05.12. 2001 r.

Podczas zebrania Dyrekcji z przedstawicielami załogi naszego Zakładu poruszone zostały następujące sprawy:
1/ Ankieta badająca poziom satysfakcji pacjentów z usług medycznych w naszych szpitalach konsekwentnie jest nadal przeprowadzana.
2/ Bony świąteczne zostały wydane 1186 osobom.
3/ Odbyła się giełda obuwia, w 100% zrealizowano zamówienia.
4/ Zdecydowanie, zaległego urlopu nie można przenieść na termin późniejszy niż marzec następnego roku.
5/ Sprawa 13-tej pensji nie jest rozstrzygnięta z powodu braku porozumienia stron. Radca prawny zakładu przygotuje pismo-deklarację, którą podpiszą ci, którzy są zainteresowani wypłaceniem "trzynastki" za 2000 rok w ratach. 
6/ W sprawie wykonania planu do kas chorych; nie wszystkie oddziały zrealizowały przedstawiony wcześniej limit przyjęć.
7/ W związku z urzędową informacją dotyczącą zamrożenia płac w "budżetówce", o ewentualnych podwyżkach będzie można mówić dopiero w I kwartale 2002 roku.
8/ Dzięki staraniom Banku Światowego został wdrożony w naszych szpitalach program komputerowy. Od 01.12 2001 r. każdy pacjent jest rejestrowany; ten, który trafia na oddział jak i ten, który otrzymał (z różnych powodów, np. epidemii) odmowę przyjęcia. Rejestrowany jest również pacjent, który otrzymał tylko poradę od lekarza w izbie przyjęć.
9/ Zakończone zostały negocjacje z kasą chorych; 100% dotychczasowego budżetu. Jeżeli będzie mniej świadczonych usług w szpitalu ( z powodu przejęcia części pacjentów przez gabinety prywatne) to zaistnieje potrzeba redukcji personelu.
10/ Podatek od nieruchomości, który płaci szpital, prawdopodobnie zostanie podwyższony o 20%. Zaskakuje taka decyzja władz miasta, kiedy wiadomo, że np. w Bielsku-Białej szpital nie jest obciążony takim podatkiem. Widocznie ważniejsze są pieniądze a nie ochrona zdrowia.
11/ Z powodu rozpoczęcia prac remontowych budynku diagnostyki, część z pracowników została pozbawiona miejsc do parkowania. Prosimy o zgłoszenie się do DAG z pismem zawierającym prośbę o udostępnienie miejsca na terenie szpitala.
12/ Z powodu braku odpowiedniej ilości komputerów w szpitalu, program dot. zamówień w aptece nie będzie na razie wprowadzany.
(red)

**************************************

Z kart cieszyńskiego szpitalnictwa

Ernest Twardzik, lek.med. ur.14.11.1938 r. w Bytomiu, syn Pawła i Hildegardy zd Westal. Szkołę podstawową (1953 r) i LO Nr 4 (1957 r.) ukończył w Bytomiu. W roku 1963 ukończył Śl AM w Zabrzu i rozpoczął pracę w Zespolonym Szpitalu Miejskim Nr 2 w Bytomiu w charakterze lek.asystenta, a następnie st.aystenta na oddz. chorób wewnętrznych oraz w Przychodni Rejonowej Nr 4 w Bytomiu. Dr E. Twardzik stale pogłębiał i uzupełniał wiadomości . Jeszcze w Bytomiu uzyskał I0, a następnie II0 specjalizacji z zakresu chorób wewnętrznych oraz odbył przeszkolenie z zakresu reanimacji i intensywnej opieki kardiologicznej w III Klinice Chorób Wewnętrznych w Katowicach . Od 01.02.1969 roku prowadził Salę Intensywnej Opieki utworzoną przy oddz. chorób wewnętrznych tutejszego szpitala. W roku 1971 otrzymał propozycję zorganizowania w Wiśle Poradni Internistycznej. Pracował również w higienie szkolnej, pełnił dyżury w OPD Wisła (od 01.09.1973 r.). 08.01.1977 roku został powołany na stanowisko kierownika PR w Wiśle, od 1978 r. zajmował się również badaniem kierowców. Zmarł 06.01.1980 roku.
Tadeusz Brachaczek

**************************************

KIERMASZ ŚWIĄTECZNY

W dniu 13.12.2001 roku w Szpitalu Śląskim odbył się kiermasz, podczas którego można było zakupić prace pacjentów Oddziału Całodobowego i Dziennego Psychiatrii. Wszystkie prace miały charakter świąteczny i zostały starannie wykonane. Wzrok przykuwały złote i srebrne aniołki, kolorowe witraże o tematyce religijnej i świątecznej, stroiki, szopki bożonarodzeniowe i zimowe obrazki przestawiające Cieszyn w białym puchu.
Zebrane podczas kiermaszu fundusze zostaną wykorzystane na zakup materiałów niezbędnych do terapii zajęciowej.

**************************************

Takie sobie refleksje...

Zakochać się nosem
Na początku był węch. Wszystkie prymitywne formy życia miały węch zanim Stwórca wyposażył je w zmysł wzroku i słuchu. Być może moglibyśmy konkurować z psem, gdyby niektórym z nas nie zechciało się wyprostować postawy i zamieszkać w trójwymiarowej przestrzeni drzew. Doskonale orientujemy się, bo widzimy, ale mimo wszystko zapach dociera do mózgu szybciej. Ostrzega przed zepsutym pożywieniem, pożarem czy chemikaliami, ale też może poważnie zamącić w głowie i to szybciej niż zdążymy rozumnie ocenić sytuację. I tak jest, kiedy ktoś nam "wpada w oko". To nasz nos wybiera nam partnera kierując się zapachem, sygnalizuje immunologiczne dopasowanie. Znamy doświadczenia przeprowadzane zarówno z kobietami, jak i mężczyznami. Zaskakujące są wyniki; kobiety reagują silniej na bodźce, gdy mężczyzna pachnie. Natomiast ten właśnie mężczyzna wolałby, aby partnerka nie używała wyszukanych pachnideł a raczej zaserwowała mu własny, niezwykły aromat. Afrodyzjak niepowtarzalny, ale jakże bardzo zależny od nastroju. 
To wydawałoby się niewiarygodne, ale istnieją różne rodzaje potu. W stresie nie pachniemy ładnie. Niezadowolone z życia i z siebie uaktywniamy gruczoły, których produkt daleki jest od fascynującego zapachu. Możemy wyciągnąć stąd istotny wniosek; najważniejsza jest samoakceptacja, docenienie siebie, zadowolenie z własnego wyglądu. Natomiast wy panowie, swoje męskie mocne feromony bądźcie łaskawi potraktować i trochę przygłuszyć specjalnie dla was przygotowanymi wodami toaletowymi. Staniecie się dla nas, kobiet ,jeszcze bardziej atrakcyjnymi.
Powszechnie mówi się, że do serca mężczyzny można trafić przez żołądek. A to nieprawda, w grę wchodzi tylko nos. Najszybciej mężczyzna zareaguje, kiedy poczuje interesujący go zapach. Nie trzeba żadnych doświadczeń, żeby zauważyć poruszenie mężczyzn, kiedy wokół rozchodzi się apetyczny zapach golonki, kiedy przygotowujemy dla nich ulubione ciasta, kiedy pieczeń "dochodzi" w piecu... Syty samiec (proszę się nie obrażać za określenie!) jest wtedy w stanie, i chce się, zaopiekować potomstwem, zatroszczyć o rodzinę. Zaskakująco największe podniecenie (sic!) wywołuje zapach pączków. Panowie reagują na niego nawet podczas snu, tak samo zresztą działają bułeczki z cynamonem i lawenda.
Zapach odgrywa znaczącą rolę również w innych sferach życia. Zdecydowanie przyjemniej robi się zakupy w miejscach o miłym aromacie. Kupujemy pachnącą bieliznę, krawaty, rajstopy, pachnące świece i nawet kartki z życzeniami. Wydajemy ogromne pieniądze, bo do danej rzeczy przyciągnął nas właśnie zapach. Robią tak nie tylko panie, panowie również dokonują niezaplanowanych zakupów (np. wędzonych wędlin) mówiąc: bo tak ładnie pachniało.
Kiedy zastanawiamy się w jaki sposób i czym sprawić przyjemność bliskiej osobie (np. z okazji jej urodzin), kiedy ogarnia nas gorączka zakupów przedświątecznych, kiedy, ot tak bez okazji, chcemy mile zaskoczyć... podpowiadam: Chanel nr 5 i pęto dobrze wędzonej wiejskiej kiełbasy obwiązane kolorowymi wstążeczkami. 
Barbara Karnas

**************************************
K S I Ę G A    G O Ś C I
Stronę internetową naszych szpitali (w dniu wpisu) odwiedziło 1521 gości. Wszyscy odwiedzający mają możliwość zapisania swojej obecności w księdze gości założonej 25 września 2001 r. Wpisy są różne:
Zbyszek- Pozdrowienia dla wszystkich pracowników szpitala. JJ,
Wojciech- Pozdrawiam wszystkie Oleńki z dużymi błękitnymi oczkami pracujące w Szpitalu Śląskim,
Baśka- Pozdrawiam pracowników oddziału ginekologicznego i życzę interesującej pracy,
Karolina- Strona jest rewelacyjna, wiadomo kto ją robi, pozdrawiam,
Piotr- Strona bardzo mi się podoba, można tu uzyskać wszystkie informacje o szpitalu. Szkoda tylko , że nie ma jakiegoś adresu e-mail do kontaktu z władzami szpitala J.

**************************************

Redakcja: Barbara Karnas-Greń
Adres: ZZOZ, ul. Bielska 4, 43-400 Cieszyn, tel. (033) 852 01 11,wewn.233 www.szpital.netus.pl, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.